ISTÒRIA SARDA
Mòdulos Trasversales - Su Feudalèsimu in Sardigna
Tàtari
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
Ùrtima capitale de su giudicadu de Torres, a sa fine de su Regnu giudicale in su 1272, diveniat lìberu Comune cun-federadu cun Gènova in su 1294.
Igrèsias
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
Sos rastros de Igrèsias sunt de època meda antiga. Sa presèntzia de nuraghes e de medas restos archeològicos testimòniant chi fiat abitada giai dae su perìodu fenìciu-pùnicu e romanu, su prus pro sa presèntzia de sas minieras de prata in su territòriu; difatis si faeddat de Metalla, una tzitade disigiada meda.
Su “Breve de Villa de Crèsia”
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
Su còditze de Bidda de Crèsia cumprendet s'istatutu de Igrèsias in sos ùrtimos annos de sa dominatzione pisana e in sos primos de s'aragonesa. Càralu Baudi di Vesme aiat agatadu custu còditze in sos paperis de s'Archìviu Cumonale de sa tzitade sarda.
Aristanis
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
Sas orìgine s suas paret chi siant de època romana, ma cun tzertesa sos documentos faeddant de su de XII sèculos. Segunde su Fara, Aristanis est divènnida capitale de su Regnu de Arborea in su 1070, cando Orzocoro I de Lacon-Zori, aiat lassadu sa pagu segura Tharros, chi fiat s'antiga capitale de su giudicadu de Arborea, e at tramudadu sa capitale a Aristanis.
S’Alighera
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
S'istòria de su territòriu de s'Alighera est cumintzada in su Neolìticu (VI/V millènniu a.C.). Sos primos rastros sunt istados agatados in sa Gruta Birde (oe resurtat suta s'abba) chi est in su promontòriu de Capu Cassa, in ue si sunt agatadas sas tzeràmicas de "Filestru-Grotta Birde", mentres àteras sunt de sa cultura de Bonu Ighinu (V/IV millènniu).
S'Alighera e sa Giuaria
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
In su tzentru istòricu de s'Alighera b'est su cuartieri giudeu chi apartenet a su perìodu medievale, oje si podet bìere in s'àrea de su cumplessu de Santa Crara.
Sa Rivolutzione Frantzesa e ideas noas in sa Sardigna de sa fine de su '700
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
S'istòria de sa Sardigna de sa fine de su '700, s'època de sa Rivolutzione Frantzesa, est prena de eventos e de fatos istòricos de grandu importu comente:
Ideas noas puru in Sardigna a sa fine de su '700
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
Sas matessi s ideas passaiant in conca a sos intelletuales sardos chi, mancare chi nch'esserent allargo dae sos tzentros de sos arresonos polìticos, culturales e filosòficos, fiant in coratzados, in cussos annos, a s'atzione dae duos motivos:...
Sas cunditziones de sos Sardos: pacos, pòveros e tassados
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
Peus sorte non podiat capitare a sos sardos! Difatis su regnu piemontesu fiat tra sos prus a segus in Europa, si podet cumprèndere dae sa polìtica semper uguales, chene ideas de cambiamentu e dae sa mancàntzia de una vera polìtica culturale, antzis, mesche sos res de fine sèculu fiant contràrios a sas ideas novas e a sa cultura in gènere.
Ma cales sunt sas novidades de su ‘700 in s’Europa?
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
Totu su continente europeu in su Setighentos, mesche in sos ùrtimos chimbanta annos, fiat interessadu dae unu moimentu chi, in modos diferentes, at postu s'urgèntzia de unu cambiamentu mannu de sas istruturas econòmicas, de sos regimes polìticos e de sos sèberos culturales.
Impignos pro megiorare sa Sardigna
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
A sa fine de su '700 b'est istada belle una cursa a megiorare sa situatzione de sa Sardigna pro bìere si podiat frorire ca nde teniat pròpiu bisòngiu.
Un'ìsula de agiudare
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
In custa època s'est distintu pro sas idealidades suas e in su setore de sa pùblica amministratzione unu funtzionàriu sardu chi teniat grandu capatzidades culturales: Zosepe Cossu, abogadu, economista, tzensore generale de sos "montes frumentàrios", iscritore.
Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Su cuartieri de Stampaxi
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Suta sos bastiones de su Bàlie e de Santa Rughe s'estendet su cuarteri de Stampaxi chi, si bortat cara a otzidente, totu sighidu, si aunit a su cuarteri de sa Marina, in positzione tzentrale in antis de su Casteddu e sighit unende•si a sa cuarteri de Villanova a Est.
Sa crèsia de Santa Restituta
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa crèsia s'incarat in sa pratzighedda de Santa Restituta, in un'àera cumpresa tra sa ruga omònima e sa ruga de Sant'Efis.
Sa cripta de Santa Restituta
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
In su cuarteri de Stampaxi s'agatat sa gruta dedicada a Santa Restituta, mama de Santu Eusèbiu, pìscamu de Vercelli, a sa cale si podet intrare dae parte de sa ruga de Sant'Efis.
Sa crèsia de Sant’Efis
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa crèsia de Sant'Efis s'agatat posta in mesu de sas istradas astrintas in sa parte arta de su cuarteri de Stampaxi, in una pratzighedda cungiada in ue si a fatzant puru sos locales de s'Arci-cunfradia de su Gonfalone, chi si curat de su cultu de su Santu, unu militare a su tempus de s'imperadore Diocletzianu (243-313 d.C).
Sa cripta presone de Sant’Efis
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
In sa ruga Sant'Efis, in sa parte destra de sa crèsia, passende in una ghennita e abbassende•si in un'iscala iscavada in sa roca, s'intrat a sa cripta chi si pensat esseret sa presone de su Santu.
Sa Crèsia de Sant’Anna
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa crèsia de Sant'Anna s'acarat in sa bia Azuni, in s'antigu cuarteri de Stampaxi, serente a sa crèsia de Sant'Efis, e in sa Pratza Yenne. Prima de custa crèsia bi nde fiat un'àtera fabbricada dae su 1263.
Sa Crèsia de Santu Micheli
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
In su cuarteri istòricu de Stampaxi, serente a sas ghennas de su Sperone e a s'atopu tra ruga Azuni e bia de s'Ispidale, s'agatat su cumplessu monumentale de Santu Micheli, costituidu dae sa crèsia e da un'ex cumbentu e sa Domo de su Novitziadu de sos Gesuitas.
Su cuartieri cara a mare, Sa Marina
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Est su cuarteri de Casteddu cara a mare e in s'istòria sua at tentu unu grandu importu pro s'economia de sa tzitade, giai dae cando l'ant fundadu a su tempus de sos fenìtzios.
Sa Marina, crèsia de Sant’Eulàlia, sos iscavos
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Su cuartieri de Villanova
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Villanova est su cuarteri chi s'agatat a est de sa roca de su Casteddu e s'est isvilupadu belle in su matessi tempus de sos àteros cuarteris istòricos de sa tzitade: Stampaxi e Marina. Est de seguru sa naturale espansione cara a Est de sa roca pisana.
Sa crèsia de S. Juanne Batista in Villanova
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa crèsia de S. Juanne Batista in Villanova, chi donat su nùmene a sa ruga istrinta in ue est posta, est a su costadu de domos pòberas, comente sa mègius parte de sas domos de su cuartieri de Villanova. Sa crèsia fiat istada costruia in sa prima matade de su XIII sèculu.
Sas cunfrarias
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
In sos sèculos XVII e XVIII bi fiant ancora in Sardigna medas Cunfrarias o Cungregatziones. In sa segunda metade de su XVII sèculu in Casteddu e in sos cuartieris suos, sa bona parte non fiant prus ativas.
Su cuartieri de Bonària
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Su cuartieri de Bonària, chi est de meda importu in s'istòria de sa Sardigna, est postu subra unu coddu fa ci a mare. Chie lompet cun sa nave a su Gulfu de Casteddu si l'agatat in bella vista prima de lòmpere a sa Marina.
Sa Basìlica de Bonària
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa Basìlica de Bonària est istada edificada in su 1704 a su costadu de su Santuàriu, in onore de sa Vèrgine de Bonària, patrona de sos sardos. S'istile a primìtzios fiat barocu, a pustis fiat istada realizada in s'istile neoclàssicu e acabada in su 1926.
Sa crèsia de Santu Bardìliu
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Sa crèsia de S. Bardìliu - sa prus antiga crèsia sarda - a primìtzios si tzerriaiat Crèsia de "Sancta Maria in Portu Gruttae" o de Portu Salis.
Sa necròpoli romana de Bonària
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Su cuartieri de Sant’Elia
- Details
- Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
Su cuartieri de Sant'Elia s'agatat in una zona meda interessante de sa tzitade de Casteddu, est de importu istratègicu mannu non solu in s'aspetu geogràficu ma finas istòricu, antzis, depemus nàrrere a partire dae sa preistòria. Si tratat de unu logu chi faghet totunu cun àteros cuartieris.
- MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia
- MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna
- MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias
- MÒDULOS TRASVERSALES - Sa Rivolutzione frantzesa e sa Sardigna
- MÒDULOS TRASVERSALES - Casteddu e sos cuartieris a fùrriu
- MÒDULOS TRASVERSALES - Temas sotziales e ambientales – S’òmine e s’ambiente
