ISTÒRIA SARDA
Sa Sardigna Giudicale
Sa nàschida e s'isvilupu de sos Giudicados
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
Sos Giudicados sunt nàschidos de sese e deretu dae sas tzitades-istadu chi ant mantesu sas istitutziones chi teniant prima e chi amus a agatare in s'era giudicale e totu. Sa forma de guvernu picat su nùmene dae su magistradu prus mannu, chi si mutit Giùdiche, su cale nche fiat giai a capu de sas tzitades de sa Sardigna antiga.
Sos majorales e su senadu
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
S'ischit imbetzes de prus de sos majorales chi fiant mutidos puru primates o prìntzipes o nòbiles e tenent su tìtulu de donnos e picant parte a su guvernu de s'istadu cun sos incàrrigos in sos ufìtzios issoro. S'incàrrigu prus mannu est su de curadore. Custu difatis in sa curadoria tenet sos poderes e sas funtziones chi apartenent a sos giùdiches in totu su Logu, su Rennu suo.
Sos lìeros
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
Un'àtera categoria sotziale fiant sos òmines lìeros. Sos abitantes de sas tzitades e de sas biddas mannas fiant lìeros, comente lìeros fiant belle totus sos de sas artes e sos mercantes, sos tzitadinos in servìtziu militare a Cabaddu, ...
Sa Corona de Logu
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
Cando bi fiat de pigare sèberos mannos e de importu su giùdiche riuniat sa Corona de Logu, chi diat èssere totu sa populatzione de persones lìeras de su Logu chi si bidiant in sa crèsia prus manna.
Tzeracos o serbidoria
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
In su sistema feudale de su 'servu' o tzeracu su mere nde podiat fàghere su chi boliat, e custos 'servos' cada mese depiant fàghere unu tzertu servìtziu a contu de su mere o de sos meres.
S’amministratzione giudicale
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
S'amministratzione de sos giùdiches est tra sas prus simpres. Su giùdiche medas bortas s'ispostaiat in sas curadorias in ue presidiat sa Corona de giustìtzia, poniat sas tassas, semper acumpangiadu dae sos curadores de su logu, dae sos majorales e ufitziales e majores de villa e de scolca.
Sas Curadorias e sos Majores de Villa
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
Cada Giudicadu fiat partidu in curadorias a sas cales faghiant capu unu tzertu nùmeru de villas, biddas. Non s'ischint sas làcanas pretzisas de sas curadorias e nemmancu cantas fiant in cada giudicadu.
Pisanos e Genovesos in Sardigna
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
De seguru sa vida de sos Giùdiches no est istada trancuilla siat pro sas dificultades polìticas e amministrativas e siat pro sos raportos non semper bonos tra unu giudicadu e s'àteru.
Ponte Betzu de Illorai
- Details
- Category: Sa Sardigna Giudicale
A ses chilòmetros dae sa bidda de Illorai b'est unu ponte tzerriadu Ponte Betzu subra su riu Tirsu.
