ISTÒRIA SARDA

Istòria Sarda

Su cumplessu nuraghesu de Pramaera de s’Alighera

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

In sa parte sud de su monte Pramaera, chi s'agatat tra su golfu de Porto Conte e de s'Alighera, b'est unu cumplessu nuraghesu cun su matessi nùmene, meda serente a su mare, collocadu in unu tretu i nue sos nuraghes sunt a deghinas.

Su cumplessu nuraghesu de Santa Cristina de Paule (Aristanis)

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

In s'altu-pranu de basaltu de Abbasanta, in sa Sardigna tzentru-otzidentale, s'agatat su santuàriu de Santa Cristina chi costituit una de sas prus importantes àeras sacras de sa Sardigna nuraghesa. Como su putzu sacru cumprendet duos setores, a NE e a SO, separados dae sa crèsia cun sas ' cumbessias ' suas.

Su cumplessu nuraghesu de Serra Òrrios de Durgali

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Su villàgiu-santuàriu est postu in un'àera de basaltu de su Gollei, in su terrinu de Durgali. Fiat frecuentadu dae sa fine de su Brunzu antigu, pro totu su Brunzu mèdiu e, su prus, in su Brunzu reghente e ùrtimu.

Su santuàriu nuraghesu de Santa Vitòria de Serri

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

In sa Giara de Serri, a làcana tra sa Trexenta e su Sartzidanu, in sa Sardigna tzentru-meridionale in Marmidda, in un'artu-pranu de a fùrriu de 700 m. supra su livellu de su mare, b'est su santuàriu nuraghesu de Santa Vitòria de Serri chi costituit oe unu de sos cumplessos de cultu de importu prus mannu de sa Sardigna nuraghesa, ma chi fiat puru unu logu de atopos culturales e cummertziales e de importu polìticu-militare.

Su cumplessu nuraghesu “ Su nuraxi” de Barùmini

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Rapresentat su prus importante e famadu cumplessu archeològicu de s'edade nuraghesa in Sardigna. S'agatat a belle 1 km dae sa bidda de Barùmini.

Sa domo Zapata in Barùmini

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Cun sa Segnoria de Las Plassas, su nòbile sardu de raighinas ispagnolas Don Azor Zapata recuisiat puru sa bidda de Barùmini, posta in cussu fèudu, e in su 1541 faghiat fraigare vàrias domos chi si podent partire tra su palatzu o domo de istare de su feudatàriu cun sos magasinos, istallas, domo de su fatore, istàntzias pro su trigu e pro sas provistas.

Sas tumbas de sos Gigantes

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Sas tumbas de sos Gigantes sunt monumentos de sepultura tìpicos de s'època nuraghesa, impreados pro interrare unu nùmeru mannu de mortos, mutidos in custu modu pro sa forma meda manna issoro.

Tumba de Gigantes de S’Ena de Thomes – Durgali

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Su monumentu de S'Ena de Thomes s'agatat in una positzione bella bella a beru chi crarìgiat sa badde de su riu Isalle in Sardigna.

Tumbas de sos Gigantes de Is Contzas (Sa domo de s'Orcu) - Quartùciu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Custa tumba de sos Gigantes est de sa genia cun " fatzada a filares ", pròpia de sas tumbas de sos Gigantes de su Sud de sa Sardigna (un'esèmpiu est sa Sa Domo 'e S'Orku de Siddi).

Su nuraghe Diana, Cuartu S. Elena

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Cuartu Sant'Elena, su nuraghe Diana in su montigheddu de Is Mortorius.

Sa necròpoli de Tuvixeddu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Casteddu, e su prus sas grutas suas, sunt istados abitados dae su Neolìticu prus antigu; Monte Craro, un'ispuntone oros oros de sa tzitade, at dadu puru su nùmene a una particulare cultura eneolìtica sarda(segunda metade de su III millènniu a.C.).

Monumentos prenuràgicos e nuràgicos in su territòriu de Uta

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Archeologia

Sunt presentes in s'ampru territòriu de sa bidda de Uta, in una zona de cùcuros suta su Monte Arcosu, tzerriada " Su concale de Santa Maria", tumbas de gigantes e àteras istruturas archeològicas, comente unu tèmpiu de su I sèculu a pustis Cristos.

Sa ispetzifitzidade de su feudalèsimu in Sardigna

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Su soveranu fiat su mere de persones e cosas

Sos elementos chi rapresentant su fundamentu de su "feudalèsimu" in totu s'Europa medievale sunt, antis de totu:su ligàmene de dipendèntzia personale tra sos òmines, sa gerarchizatzione aplicada a persones e territòrios, sa frammentatzione de su podere es'esistèntzia de unu tzetu forte de ispetzialistas de sa gherra cun totu sos rituales.

S'edade de sos Giudicados

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Su casteddu de Santu Micheli cun su fossadu

Po cantu riguardat, imbetzes, sa realidade sarda a partire de su sèculu XI - a su tempus de sos bator giudicados - si osservamus sa sotziedade e sas istitutziones, agatamus una realidade chi si presentat diferente pro diversos aspetos fundantes.

A su tempus de sos Aragonesos

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Totu cumentzat cun s'atu de infeudatzione de sa Sardigna dae su pontìfitze Bonifàtziu VIII in su 1297 pro portare sa paghe in s'àrea de su Mediterràneu e de sos raportos internatzionales.

Cale efetos su feudalèsimu produit in sa Sardigna de custu perìodu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Sa gherra chi a pustis de una pàusa fiat acabada de su totu cun sa bìnchida de sa Batalla de Macumere  de su 1478 e sa fine de su marchesu de Aristanis, su chi abarraiat de su giudicadu de Arborea, aiat portadu conseguèntzias graves in Sardigna.

Su feudalèsimu a su tempus de sos ispagnolos

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Medas puntos de s'istòria de custu perìodu abarrant ancora non acrarados. Si puru bi fiant sos feudatàrios chi abarraiant in Ispagna, lassende su guvernu de su fèudu a sos vassallos, si fiat formadu unu tzetu nòbile chi si fiat fatu semper prus sardu, chi si ocupaiat de su guvernu econòmicu de su fèudu e sighiat is adunàntzias de sos Istamentos.

Feudalèsimu e interventos legislativos de sos Savoja in su Setighentos

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Cando sos Savoja otenent su possessu de sa Sardigna - in su 1720 - depent rispetare cun giuramentu sas clàusolas internatzionales cuntempladas in s'"Atu de tzessione de su Regnum Sardiniae" e chi los obligaiant a mantènnere sos privilègios e su rispetu de sa situatzione chi bi fiat in antis.

Su feudalèsimu in s’Otighentos

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Sos interventos de sos Savoja in Sardigna in s'Otighentos mantenent unu caràtere non sistemàticu e pagu propositivu, mancare medas fatos istòricos-polìticos aiant donadu signos de cambiamentu, comente sos motos antifeudales, is fatos de sa polìtica internatzionale e s'arribu de sa famìlia reale chi si fiat sistemada in Casteddu.

Las Plassas, unu casteddu istraordinàriu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Sa tzintura de difesa de su Giudicadu de Arborea fiat rapresentada dae tres casteddos: su de Las Plassas, costrùidu in antis de su 1172, e sos casteddos d'Arcuentu e de Monreale, chi separaiat in cussu logu su Rennu de Arborea dae su de Càlari.

Santa Ìgia, s'antiga capitale de su Giudicadu de Casteddu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Su Feudalèsimu in Sardigna

Crèsia de Santu Perdu de sos piscadores a Santa Igia

Oe sos rastros de Santa Ìgia sunt suta palatzos e istradas e custu fatu la rendet galu misteriosa.

Sas tzitades regias

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sos privilègios de sas tzitades règias de su Regnu de Sardigna, Aragonesu e Ispagnolu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Gasi beniant mutias sas tzitades chi non sunt istadas infeudadas, ma sutapostas a sa giurisditzione reale, a sa cale pagaiant sas tassas.

Càller - Casteddu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sa roca de Casteddu fiat sa sede de sas istitutziones guvernativas cun sa càrriga prus arta chi fiat sa de su Visurrei. In cussa sede si riuniat su Parlamentu, cumpostu de tres Bratzos o Istamentos: su cresiàsticu (cumpostu de s'Artu Clero), su militare (cumpostu de sos feudatàrios) e s'Istamentu Reale o Reale Udièntzia, cun sos rapresentantes de sos consigieris de sas tzitades règias; su Sìndigu de Casteddu fiat sa Prima boghe e lu presidiat.

Bosa

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sas orìgine s fenìtzias de Bosa paret chi si potzant datare in su IX sèculu prima de Cristos; paret chi esseret posta in su tretu in ue su Temo si nche ghetat a  mare, mentres in su tempus de sa colonizatzione romana sa bidda fiat  prus in intro de terra.

Casteddusardu

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sa tzitade pratza forte de Casteddu sardu, chi dòminat su golfu de s'Asinara in unu promontòriu vulcànicu, naschet comente casteddu.

Tàtari

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Ùrtima capitale de su giudicadu de Torres, a sa fine de su Regnu giudicale in su 1272, diveniat lìberu Comune cun-federadu cun Gènova in su 1294.

Igrèsias

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sos rastros de Igrèsias sunt de època meda antiga. Sa presèntzia de nuraghes e de medas restos archeològicos testimòniant chi fiat abitada giai dae su perìodu fenìciu-pùnicu e romanu, su prus pro sa presèntzia de sas minieras de prata in su territòriu; difatis si faeddat de Metalla, una tzitade disigiada meda.

Su “Breve de Villa de Crèsia”

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Su còditze de Bidda de Crèsia cumprendet s'istatutu de Igrèsias in sos ùrtimos annos de sa dominatzione pisana e in sos primos de s'aragonesa. Càralu Baudi di Vesme aiat agatadu custu còditze in sos paperis de s'Archìviu Cumonale de sa tzitade sarda.

Aristanis

Details: Category: MÒDULOS TRASVERSALES - Sas tzitades regias

Sas orìgine s suas paret chi siant de època romana, ma cun tzertesa sos documentos faeddant de su de XII sèculos. Segunde su Fara, Aristanis est divènnida capitale de su Regnu de Arborea in su 1070, cando Orzocoro I de Lacon-Zori, aiat lassadu sa pagu segura Tharros, chi fiat s'antiga capitale de su giudicadu de Arborea, e at tramudadu sa capitale a Aristanis.

Page 5 of 7

Sardigna e Mediterràneu Sardigna e Mediterràneu tra istòria e limba

Nav view search

Navigation

Search

ISTÒRIA SARDA -Mòdulos trasversales

ISTÒRIA SARDA -Ischedas